80C ની મૂળ વાત
જૂની ટેક્સ પદ્ધતિમાં, કલમ 80C હેઠળ અમુક રોકાણ અને ચુકવણીથી તમે વર્ષે ₹1.5 લાખ સુધી ટેક્સપાત્ર આવક ઘટાડી શકો. ELSS અને PPF એમાં સૌથી જાણીતા વિકલ્પો છે. આ ₹1.5 લાખ 80C ની બધી વસ્તુઓ માટે ભેગી મર્યાદા છે, જેમાં જીવન વીમાનું પ્રીમિયમ, બાળકોની સ્કૂલ ફી અને ઘરની લોનનો મુદ્દલ પણ આવે. તમે નવી ટેક્સ પદ્ધતિ પસંદ કરી હોય, તો 80C લાગુ નથી પડતી.
ELSS એટલે શું
ELSS (ઇક્વિટી લિંક્ડ સેવિંગ્સ સ્કીમ) એક મ્યુચ્યુઅલ ફંડ છે, જે મુખ્યત્વે શેરમાં રોકાણ કરે. એમાં ત્રણ વર્ષનું લોક-ઇન હોય, જે 80C ના વિકલ્પોમાં સૌથી ટૂંકું છે. તમે એક સાથે પૈસા મૂકી શકો કે SIP થી. SIP માં દરેક હપ્તો એની પોતાની તારીખથી ત્રણ વર્ષ માટે લોક થાય.
વળતર બજાર સાથે જોડાયેલું છે. કોઈ વર્ષે સારું આવે, કોઈ વર્ષે માઇનસમાં પણ જાય. વેચો ત્યારે નફા પર કેપિટલ ગેઇન ટેક્સ લાગે; હાલના નિયમો તમારા CA પાસે ચોક્કસ કરી લો.
PPF એટલે શું
PPF (પબ્લિક પ્રોવિડન્ટ ફંડ) સરકારની બચત યોજના છે, જે પોસ્ટ ઓફિસ કે બેંકમાં ખોલાવી શકાય. ખાતું 15 વર્ષ ચાલે, અને પછી પાંચ-પાંચ વર્ષ માટે લંબાવી શકાય. વ્યાજનો દર સરકાર નક્કી કરે અને દર ત્રણ મહિને એની સમીક્ષા થાય, એટલે એ બદલાઈ શકે. હાલમાં વ્યાજ અને પાકતી રકમ બંને ટેક્સ-ફ્રી છે.
દરેક નાણાકીય વર્ષમાં ₹500 થી ₹1.5 લાખ સુધી ભરી શકાય, અને ખાતું ચાલુ રાખવા ઓછામાં ઓછા ₹500 ભરવા પડે. શરૂઆતનાં થોડાં વર્ષ પછી જ, મર્યાદામાં, અમુક પૈસા ઉપાડી શકાય, અને ખાતું વહેલું બંધ કરવાની છૂટ ફક્ત ખાસ સંજોગોમાં મળે.
ELSS અને PPF સામસામે
| શું સરખાવવું | ELSS | PPF |
|---|---|---|
| ટેક્સનો ફાયદો | 80C, ફક્ત જૂની પદ્ધતિમાં | 80C, ફક્ત જૂની પદ્ધતિમાં |
| લોક-ઇન | 3 વર્ષ (SIP નો દરેક હપ્તો અલગ) | 15 વર્ષ, પાંચ-પાંચ વર્ષ લંબાવી શકાય |
| વળતર | બજાર આધારિત; ગેરંટી નથી | વ્યાજ દર સરકાર નક્કી કરે, દર ત્રણ મહિને સમીક્ષા |
| જોખમ | વધારે; કિંમત ઘટી શકે, ખાસ કરીને ટૂંકા ગાળે | ઓછું; સરકારનો ટેકો |
| પૈસા ઉપાડવા | 3 વર્ષ પછી ગમે ત્યારે વેચી શકાય | થોડાં વર્ષ પછી જ, મર્યાદામાં, અમુક ઉપાડ |
| નફા પર ટેક્સ | વેચો ત્યારે કેપિટલ ગેઇન ટેક્સ | હાલમાં વ્યાજ અને પાકતી રકમ ટેક્સ-ફ્રી |
| ઘણી વાર યોગ્ય | લાંબા લક્ષ્ય, જો ઉતાર-ચઢાવ સહન કરી શકો | સલામત, લાંબા ગાળાની બચત, જેમ કે નિવૃત્તિ માટે |
કયું, અને ક્યારે
તમે ઓછામાં ઓછાં પાંચ વર્ષ રોકાણ ચાલુ રાખી શકો અને બજાર પડે ત્યારે ગભરાઈ ન જાવ, તો ELSS તમારા 80C ના પૈસાને ઝડપથી વધવાની તક આપે, અને લોક-ઇન પણ સૌથી ટૂંકું. તમને ખાતરી જોઈતી હોય અને રાહ જોવામાં વાંધો ન હોય, તો PPF સ્થિર અને સાદું છે.
ઉંમરનો પણ વિચાર કરો. રાજુલાનો કોઈ યુવાન, જેની આગળ કમાણીનાં ઘણાં વર્ષ છે, એ ELSS તરફ વધારે ઝૂકી શકે. નિવૃત્તિની નજીક હોય એ PPF ની સ્થિરતા પસંદ કરી શકે. જે પૈસા વહેલા જોઈએ એના માટે SIP કે FD વાંચો.
બંનેનો સાથે ઉપયોગ
એક જ પસંદ કરવું જરૂરી નથી. ઘણા લોકો 80C ની રકમ વહેંચી દે, જેમ કે થોડી ELSS SIP માં અને થોડી PPF માં. PPF નો ભાગ સલામત રહે, અને ELSS ના ભાગને વધવાની જગ્યા મળે. વધુ કેટલું મૂકવું એ નક્કી કરતાં પહેલાં, 80C માં જે પહેલેથી આવે છે એ ગણી લો, જેમ કે તમારો PF ફાળો અને જીવન વીમાનું પ્રીમિયમ.
વર્ષની શરૂઆતથી જ ચાલુ કરો. ઘણા લોકો માર્ચમાં દોડાદોડી કરે અને જે સહેલું હોય એ લઈ લે. ELSS માં દર મહિને SIP થી રોકાણ આખા વર્ષમાં વહેંચાઈ જાય. ધારેલા દરે રકમ કેટલી થઈ શકે એ SIP કેલ્ક્યુલેટર પર જુઓ, અને અમારું ટેક્સ બચાવતું ELSS પેજ વાંચો.